Umowy małżeńskie
Notarialne umowy majątkowe małżeńskie
Zgodnie z art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego ukształtować ustrój majątkowy odmiennie niż przewiduje ustawowa wspólność majątkowa. Umowa może zostać zawarta przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie.
Wykaz czynności:
- ustanowienie rozdzielności majątkowej (art. 47 § 1 KRO),
- ustanowienie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków (art. 511–515 KRO),
- rozszerzenie wspólności majątkowej (art. 47 § 1 KRO),
- ograniczenie wspólności majątkowej (art. 47 § 1 KRO),
- powrót do wspólności ustawowej po jej wcześniejszym wyłączeniu (art. 47 § 1 KRO),
- umowny podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności (art. 46 KRO w zw. z art. 1035 i n. KC),
- umowy majątkowe małżeńskie z elementem transgranicznym, sporządzane z uwzględnieniem właściwych norm kolizyjnych oraz umów dwustronnych, jeżeli mają zastosowanie.
Skutki umowy majątkowej małżeńskiej wobec osób trzecich (wierzycieli) reguluje art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków
Ten szczególny rodzaj rozdzielności majątkowej łączy odrębność majątków małżonków w trakcie trwania ustroju z obowiązkiem finansowego wyrównania dorobków w chwili jego ustania — małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania poprzez zapłatę lub przeniesienie prawa.
Umowa o podział majątku wspólnego
Jeżeli w skład majątku wspólnego podlegającego podziałowi wchodzi nieruchomość, umowa o podział majątku wspólnego wymaga formy aktu notarialnego; jeżeli majątek wspólny nie obejmuje nieruchomości, umowa może zostać zawarta w zwykłej formie pisemnej, jednak dla celów dowodowych i pewności obrotu strony niejednokrotnie decydują się na formę aktu notarialnego również w takim przypadku.
Wielokrotność zmian ustroju majątkowego
Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniana wielokrotnie w trakcie trwania małżeństwa — każda kolejna zmiana ustroju wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
Podstawowe dokumenty
- dokument tożsamości obojga małżonków (lub narzeczonych),
- odpis skrócony aktu małżeństwa — w przypadku małżonków,
- przy umownym podziale majątku wspólnego obejmującym nieruchomość — numer księgi wieczystej oraz dokument stanowiący podstawę nabycia danego składnika majątku.
Wysokość maksymalnej taksy notarialnej określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, przy czym w przypadku podziału majątku jest ona zależna od wartości przedmiotu umowy.