Testament i dziedziczenie

Czynności notarialne z zakresu prawa spadkowego

Testament notarialny stanowi formę testamentu zwykłego określoną w art. 950 Kodeksu cywilnego.

Wykaz czynności:

testamenty notarialne, w tym z zapisem zwykłym (art. 968 KC), zapisem windykacyjnym (art. 981¹ i n. KC) lub poleceniem (art. 982 KC),
odwołanie lub zmiana testamentu (art. 943, art. 946 KC),
akt poświadczenia dziedziczenia (art. 95a i n. ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie), rejestrowany w Rejestrze Spadkowym,
protokoły dziedziczenia oraz protokoły otwarcia i ogłoszenia testamentu (art. 95c, art. 649–655 KPC w zw. z Prawem o notariacie),
umowy o dział spadku (art. 1035 i n. KC w zw. z art. 210–212 KC),
umowy zrzeczenia się dziedziczenia (art. 1048–1050 KC) oraz umowy zbycia spadku (art. 1051–1057 KC),
oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1012, art. 1018 § 3 KC),
europejskie poświadczenie spadkowe (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012),
umowy dożywocia (art. 908 i n. KC).

Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia, uregulowany w art. 95a–95pa ustawy Prawo o notariacie, może zostać sporządzony, gdy wszystkie osoby brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, uprawnieni do zachowku oraz zapisobiercy windykacyjni są zgodni co do treści dziedziczenia i żadna z nich nie zgłasza wątpliwości. Po zarejestrowaniu w Rejestrze Spadkowym, prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną, akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95j Prawa o notariacie).

Przebieg czynności:

sporządzenie protokołu z poszukiwania testamentu,
sporządzenie protokołu dziedziczenia przy udziale wszystkich zainteresowanych osób,
sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia,
niezwłoczna rejestracja aktu w Rejestrze Spadkowym.

Podstawowe dokumenty:

akt zgonu spadkodawcy, informacja o jego numerze PESEL oraz ostatnim miejscu zwykłego pobytu,
dokumenty tożsamości osób biorących udział w czynności,
odpisy aktów stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo ze spadkodawcą (akty urodzenia, akt małżeństwa),
testament spadkodawcy w oryginale — jeżeli został sporządzony,
numery ksiąg wieczystych nieruchomości wchodzących w skład spadku — jeżeli dotyczy.

Sprawy sporne lub budzące wątpliwości co do kręgu spadkobierców albo treści testamentu pozostają właściwe dla postępowania przed sądem — akt poświadczenia dziedziczenia nie może zostać sporządzony w takich przypadkach.

Wniosek o wpis w księdze wieczystej po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia

Od 17 marca 2026 r., na podstawie art. 95ga ustawy Prawo o notariacie (wprowadzonego ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2025 r. poz. 1793), notariusz może — na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego — bezpośrednio po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzić protokół obejmujący żądanie wpisu w księdze wieczystej oraz przekazać ten wniosek elektronicznie do właściwego sądu wieczystoksięgowego, bez konieczności samodzielnego składania takiego wniosku przez spadkobiercę.

Zakres nowego uprawnienia obejmuje wpis:

prawa własności nieruchomości nabytego w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego,
prawa użytkowania wieczystego,
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, dla którego założono księgę wieczystą.

Rozwiązanie jest dobrowolne — spadkobierca może nadal złożyć wniosek o wpis samodzielnie, na dotychczasowych zasadach. Z usługi tej mogą skorzystać również osoby, które uzyskały akt poświadczenia dziedziczenia przed 17 marca 2026 r., a nie zaktualizowały dotąd treści księgi wieczystej. Do złożenia wniosku niezbędne jest wskazanie przez spadkobiercę lub zapisobiercę numerów ksiąg wieczystych nieruchomości wchodzących w skład spadku.

Opłata za tę czynność obejmuje wynagrodzenie notariusza za sporządzenie protokołu z żądaniem wpisu oraz za samą czynność złożenia wniosku (podlegające ogólnym zasadom taksy notarialnej), a także opłatę sądową za wpis w księdze wieczystej.

Wysokość maksymalnej taksy notarialnej określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

← Wszystkie usługi